Đá phạt đền chạm bóng hai lần do trượt chân: trọng tài xử lý ra sao?

Điểm chính

1. Cú chạm thứ hai vô ý có thể xảy ra khi người sút trượt hoặc bóng chạm chân không sút ngay sau cú đá.
2. Trong một quả phạt đền của trận đấu, cú sút vô ý chạm hai lần mà thành bàn sẽ được đá lại.
3. Nếu cú phạt đền trong trận không thành bàn, đội phòng ngự được hưởng phạt gián tiếp theo hướng dẫn IFAB.
4. Ở loạt sút luân lưu, cú chạm vô ý không thành bàn được ghi là hỏng; hành động cố ý chạm lần hai bị xử lý riêng.

Cú chạm thứ hai có thể xảy ra như thế nào?

Sau khi đá phạt đền, người sút không được chạm bóng lần nữa trước khi bóng chạm một cầu thủ khác. Một tình huống đặc biệt xảy ra khi cầu thủ trượt lúc sút: chân trụ hoặc chân không sút có thể chạm bóng ngay sau cú đá, khiến bóng đổi hướng. Bóng cũng có thể được đá đồng thời bằng cả hai chân do cú trượt. IFAB phân biệt tình huống vô ý này với việc cầu thủ chủ động chạm bóng lần hai, chẳng hạn đá tiếp sau khi bóng bật từ cột dọc mà chưa ai khác chạm vào. ^[1]

Sự khác biệt về ý định và hoàn cảnh quyết định cách xử lý. Không phải mọi cú chạm thứ hai đều tự động dẫn tới cùng một hình phạt: hướng dẫn IFAB đặt riêng trường hợp vô ý do trượt chân, trong khi hành động cố ý vẫn thuộc quy tắc không được chạm bóng lần nữa trước cầu thủ khác. Người xem cần xem liệu bóng chạm chân không sút ngay sau cú đá hay người sút chủ động đá tiếp sau một nhịp khác.

Thông thường, cầu thủ sút phạt đền có thể chạy đà và đá bóng bằng một chân; chân còn lại làm trụ. Nếu chân trụ trượt, bóng có thể chạm chân ấy ngay sau khi được đá. Tình huống này thường tạo ra tranh luận vì bóng có thể đổi hướng rồi đi vào khung thành hoặc bị thủ môn cản phá. IFAB ban hành hướng dẫn để quyết định không phụ thuộc vào việc trọng tài có coi một cú chạm vô ý giống hành vi cố tình đá bóng lần hai hay không. ^[2]

Nếu cú phạt đền trong trận đi vào lưới

Nếu người sút vô ý chạm bóng hai lần và bóng đi vào lưới, quả phạt đền được thực hiện lại. Bàn thắng không được công nhận ngay từ cú đá có hai lần chạm đó. Đá lại cho đội tấn công một cơ hội thực hiện quả phạt đền đúng quy trình, đồng thời tránh việc thủ môn phải đối mặt với quỹ đạo đã bị thay đổi bởi cú chạm ngoài ý muốn. IFAB làm rõ cách áp dụng trong Circular 31 và đưa nội dung này vào Luật 14 hiện hành. ^[2]

Quyết định này có thể gây ngạc nhiên nếu bóng vẫn vào lưới, bởi khán giả có thể nghĩ đội tấn công đã ghi bàn nên không cần xử lý thêm. Nhưng quy tắc không chỉ xét bóng qua vạch vôi; nó còn xét người đá có chạm bóng lần hai trước khi cầu thủ khác chạm hay không. Khi lần chạm đó vô ý và cú sút thành bàn, kết quả theo hướng dẫn là đá lại chứ không công nhận bàn thắng.

Việc đá lại khác với phạt gián tiếp: đội phòng ngự không được hưởng quyền kiểm soát bóng ngay chỉ vì cú sút thành bàn sau hai lần chạm vô ý. Trọng tài sắp xếp thực hiện lại quả phạt đền theo thủ tục. Người xem có thể kiểm tra tín hiệu trọng tài và vị trí các cầu thủ trước lần đá lại để hiểu rằng quyết định xuất phát từ lỗi chạm bóng chứ không phải lỗi thủ môn hay cầu thủ chạy vào vòng cấm. ^[1]

Nếu cú sút không thành bàn thì sao?

Trong một quả phạt đền diễn ra giữa trận, nếu cú đá vô ý chạm hai lần không vào lưới, IFAB quy định đội phòng ngự được hưởng quả phạt gián tiếp. Circular 31 nêu ngoại lệ trọng tài có thể áp dụng lợi thế khi điều đó rõ ràng có lợi cho đội phòng ngự. Quyết định cụ thể phụ thuộc tình huống bóng sau cú chạm; nhưng kết quả tiêu chuẩn không phải đá lại như trường hợp cú sút thành bàn. ^[1]

Loạt sút luân lưu dùng quy định xác định kết quả trận đấu và có cách ghi nhận riêng. Nếu người đá vô ý chạm bóng lần hai mà cú sút không thành bàn, cú đá được ghi nhận là hỏng. Điều này khác với phạt gián tiếp trong trận, bởi loạt luân lưu không tiếp tục một pha bóng bình thường sau cú sút; mỗi lượt đá được dùng để xác định đội thắng thua. ^[2]

Bởi vậy, khi giải thích clip, hãy xác định trước đó là quả phạt đền trong thời gian thi đấu hay lượt sút luân lưu. Cùng một động tác trượt chân có thể dẫn đến quyết định khác nhau nếu cú sút không thành bàn: trong trận thường là phạt gián tiếp cho đội phòng ngự, còn ở loạt luân lưu là ghi cú đá hỏng. Nếu bóng vào lưới, quả phạt đền trong trận được đá lại; loạt luân lưu không ghi bàn từ cú đá bị lỗi. ^[1]

Phân biệt vô ý với cố tình chạm bóng lần nữa

Nếu cầu thủ cố ý chạm bóng lần thứ hai trước khi bóng chạm một người khác, trọng tài thổi phạt gián tiếp cho đối thủ trong tình huống thông thường. IFAB giải thích rằng quy tắc này nhằm ngăn cầu thủ đá tiếp bóng sau khi cú sút bật lại từ cột dọc hoặc xà ngang mà thủ môn chưa chạm vào. Trường hợp vô ý do bóng chạm chân không sút ngay sau cú đá được xử lý riêng theo kết quả bóng vào lưới hay không. ^[2]

Một cách xem lại tình huống là theo dõi liên tục cú chạy đà, điểm tiếp xúc đầu tiên và mọi tiếp xúc ngay sau đó. Nếu cầu thủ mất thăng bằng và bóng bật từ chân còn lại ngay sau cú đá, đó là dấu hiệu cần xem xét hướng dẫn về chạm vô ý. Nếu người sút quan sát bóng bật trở lại rồi chủ động đá tiếp, tình huống khác về bản chất. Góc quay có thể giúp nhận ra điều gì xảy ra nhưng quyết định cuối cùng thuộc về trọng tài theo quy tắc.

Khi Xem các trận bóng đá trực tiếp cùng KLIVE, người xem có thể phân tích ba điểm: bóng có chạm chân người sút lần nữa trước khi ai khác chạm không, cú chạm có vẻ vô ý hay chủ động, và đây là quả phạt đền trong trận hay loạt sút luân lưu. Sau đó mới đối chiếu kết quả bóng vào lưới để hiểu vì sao quyết định là đá lại, phạt gián tiếp hay ghi cú đá hỏng. ^[1]

Câu hỏi thường gặp